Fiscale partners: de voor- en nadelen

Fiscaal partnerschap
Wel partners, geen fiscale partners!

Fiscaal partnerschap heeft als grootste voordeel dat je in de aangifte inkomstenbelasting bepaalde inkomsten en aftrekposten vrij aan elkaar kunt toerekenen (in zelf te kiezen verhoudingen). Het grootste nadeel is een hoger drempelbedrag voor persoonlijke aftrekposten. 

Hieronder ga ik uitgebreid in op de voor- en nadelen van fiscaal partnerschap en hoe je de beste verdeling kunt vinden. Maar eerst: wanneer ben je fiscaal partners?

Wanneer?

In principe heb je geen keuze voor wel of geen fiscaal partnerschap. Je voldoet aan de voorwaarden of niet. Wat zijn deze voorwaarden?

1. Gehuwden / geregistreerde partners

Ben je getrouwd of hebben jullie een geregistreerd partnerschap? Dan zijn jullie fiscale partners.

Vanaf wanneer? Vanaf het moment dat je trouwt of het partnerschap aangaat zijn jullie fiscale partners, maar stonden jullie al eerder op hetzelfde adres ingeschreven in dat jaar, dan geldt die datum.

Let op: voor de toeslagen gelden andere regels!

2. Samenwonen EN….

Samenwonenden kunnen ook fiscaal partners zijn. Samenwonen houdt in dat jullie op hetzelfde adres in de Basisregistratie Personen (BRP, vroeger de GBA) staan ingeschreven. Dit is de basisvoorwaarde om als samenwonenden fiscale partners te kunnen zijn.

Indien je op hetzelfde adres staan ingeschreven, zijn jullie nog geen fiscale partners! Je moet ook aan één van de volgende voorwaarden voldoen:

  • jullie hebben een notariële samenlevingsovereenkomst; of
  • jullie hebben samen een kind / de ene partner heeft het kind van de ander erkend / een kind van (één van) jullie staat ook bij jullie inschreven; of
  • één van jullie heeft de ander aangemerkt als pensioenpartner bij een pensioenfonds; of
  • jullie zijn samen eigenaar van de woning waar jullie wonen.

Voldoen jullie (naast het samenwonen) aan één van deze voorwaarden, dan zijn jullie fiscale partners.

Ouder – kind

De bovenstaande regels zorgen ervoor dat je ook fiscaal partner kunt zijn met je eigen kind of ouder, maar dit kan alleen als alle betrokken personen op 31 december van het voorgaande jaar 27 jaar of ouder waren. Daarnaast, alleen als de ouder of het kind geen andere fiscale partner heeft (dus niet als je ouders getrouwd zijn).

Geen ‘liefdesrelatie’

Gek genoeg kun je ook fiscale partners zijn met iemand die niet je ‘levenspartner’ is. Koop jij een huis samen met een vriend en gaan jullie daarin samenwonen, dan zijn jullie fiscale partners.

Als je een deel van een huis verhuurd, kan de situatie anders zijn. Bijvoorbeeld: jij woont samen met een vriendin en haar kind (allemaal op hetzelfde adres ingeschreven), dan zouden jullie op basis van de bovenstaande regels fiscale partners zijn. Maar als jij een deel van het huis verhuurd aan deze vriendin (op zakelijk gronden), zijn jullie geen fiscale partners. Er moet dan wel een schriftelijke huurovereenkomst zijn.

Geen fiscale partners

Voldoen jullie niet aan bovenstaande voorwaarden? Dan zijn jullie geen fiscale partners. Wil je dit wel, dan is vaak de ‘makkelijkste’ manier het aanmelden van de ander als jouw pensioenpartner bij jouw pensioenfonds. Zorg ervoor dat je hiervan de gevolgen kent!

Gedeelte van het jaar fiscale partners

Vanaf het moment dat jullie aan de voorwaarden voldoen, zijn jullie fiscale partners (let op: bij gehuwden/partners kan dat anders zijn, dat lees je hierboven onder 1). Dit kan ook een gedeelte van het jaar zijn. 

Bijvoorbeeld: jullie wonen allebei nog ongehuwd bij je ouders en kopen samen een huis waar jullie op 16 juli samen in gaan wonen. Dan zijn jullie vanaf 16 juli fiscale partners.

Als je een gedeelte van het jaar fiscale partners ben, kun je ervoor kiezen om het gehele jaar fiscale partners te zijn. Dit kan voordelig zijn, aangezien de gevolgen van fiscaal partnerschap alleen gelden als je het gehele jaar fiscale partners bent (of daarvoor kiest).

In het jaar waarin je fiscale partners wordt, heb je dus eigenlijk nog een ‘keuze’ of je deze gevolgen wel of niet wil. Vanaf het jaar daarna, zijn de gevolgen verplicht van toepassing.

Gevolgen fiscaal partnerschap

Kort gezegd is het gevolg van fiscaal partnerschap dat bepaalde onderdelen van de inkomstenbelasting nu gezamenlijk zijn. De zogenaamde ‘gemeenschappelijke’ inkomsten en aftrekposten zijn nu vrij te verdelen tussen de partners en bepaalde vrijstelling en drempelbedragen zijn nu gezamenlijk (en dus hoger).

Voordelen

De belangrijkste voordelen van fiscaal partnerschap zijn:

  • gezamenlijke inkomsten en aftrekposten vrij verdelen
  • heffingskortingen als één van de twee partners geen of een laag inkomen heeft
  • box 3 hogere vrijstelling en vrij verdelen
  • aanslaggrens gebruiken

Gemeenschappelijke inkomsten en aftrekposten vrij verdelen

Je kunt gemeenschappelijke inkomsten toerekenen aan degene met het lagere inkomen (lagere belasting) en gezamenlijke aftrekposten aan degene met het hogere inkomen (hogere belasting).

De meest voorkomende gezamenlijk inkomsten en aftrekposten zijn:

  • eigen woning (saldo eigenwoningforfait en hypotheekrenteaftrek)
  • zorgkosten
  • studiekosten
  • giften

Op de website van de belastingdienst vind je hele lijst. 

Voorbeeld hypotheekrenteaftrek: jullie hebben samen een koophuis waar jullie in wonen. Eén partner werkt niet, de ander heeft een inkomen van €50.000. Jullie eigenwoningforfait bedraagt €2.000 en jullie hypotheekrente €6.000. Per saldo een aftrekpost van €4.000.

Als jullie dit 50/50 zouden verdelen, zou de partner zonder inkomen niets aan de aftrekpost hebben (hij of zij heeft geen inkomen om de kosten vanaf te trekken). De persoon met het inkomen bespaart 38,10% inkomstenbelasting op €2.000 (de helft van €4.000). In totaal is het voordeel van de hypotheekrenteaftrek in deze situatie €762.

Doen jullie samen aangifte en rekenen jullie de eigen woning geheel toe aan de partner met het inkomen, is het voordeel 38,10% van €4.000 = €1.524. Een flink verschil dus.

Meer lezen over de hypotheekrenteaftrek? Lees deze blog.

Een andere situatie die denkbaar is, is dat de ene partner studeert zonder inkomen en de andere partner werkt met een inkomen. De studiekosten kunnen dan worden toebedeeld aan de partner met het inkomen, waardoor er een belastingvoordeel kan ontstaan. Let op dat de drempel door het fiscale partnerschap hoger wordt (zie hieronder bij nadelen).

Meer lezen over persoonlijke aftrekposten in de aangifte inkomstenbelasting? Lees deze blog.

Heffingskorting als één partner geen of een laag inkomen heeft

Als je geen of een laag inkomen hebt, heb je normaal gesproken geen recht op de (gehele) heffingskortingen (zoals de algemene heffingskorting, arbeidskorting en inkomensafhankelijke combinatiekorting)

Heb je een fiscaal partner? Dan kun je daar wel recht op hebben (dit wordt uitbetaling heffingskortingen genoemd). Voor mensen geboren na 1962 wordt dit stapsgewijs afgebouwd, omdat de overheid beide partners wil stimuleren om te werken. In 2019 is dit nog maximaal 26,6% van het gehele kortingsbedrag. Vanaf 2023 bestaat dit niet meer.

Let op: heeft de ene partner geen inkomen en de andere wel, kan het lonen toch (gezamenlijk) aangifte doen voor de partner zonder inkomen. De belastingdienst zal misschien een brief sturen dat degene zonder inkomen geen aangifte hoeft te doen, maar het kan door de uitbetaling heffingskorting geld opleveren om dit wel te doen.

Box 3 hogere vrijstelling én vrij verdelen

Als fiscale partners hebben jullie recht op twee keer de box 3-vrijstelling. In plaats van €30.360 (in 2019) hebben jullie samen recht op €60.720.

Heeft de ene partner €50.000 en de andere €0, betalen jullie gezamenlijk geen vermogensbelasting.

Daarnaast kan het verdelen van box 3-vermogen ook een voordeel hebben. Dit omdat box 3 sinds 2017 verschillende belastingschijven heeft (daarover meer in deze blog). Het verdelen van jullie vermogen kan voordelig zijn vanaf een gezamenlijk vermogen van iets meer dan €130.000. In principe is 50/50 verdelen meestal het voordeligst.

Bijvoorbeeld: één partner heeft een box 3-vermogen van €31.000 en de andere €110.000. In box 3 wordt het vermogen boven €71.650 (in 2019, na de vrijstelling van €30.369) belast in een hogere belastingschijf. Voor de persoon met €110.000 (na vrijstelling nog iets minder dan €80.000) wordt een deel dus belast in de hogere belastingschijf. Hierdoor is het beter om een deel van het vermogen toe te rekenen aan de partner met het lagere vermogen.

Aanslaggrens

De belastingdienst hanteert een zogenaamde aanslaggrens. Dit houdt in dat er geen belastingaanslag wordt opgelegd als het te betalen bedrag €45 of minder is. Het is daarom voordelig een verdeling toe te passen waarbij één partner precies €45 zou moeten betalen.

Nadelen

Het fiscale partnerschap kan soms nadelen hebben.

  • hogere drempels aftrekposten: voor de meeste persoonlijke aftrekposten geldt een drempel. Deze wordt verdubbeld in het geval van fiscale partners
  • hebben jullie allebei een koophuis waarin jullie afwisselend worden en zijn jullie fiscale partners? Je mag maar van 1 huis hypotheekrente aftrekken. Soms is het voordeliger om allebei ingeschreven te staan in je eigen huis, zodat je geen fiscale partners bent (dat kan alleen als je niet getrouwd bent).

Hoe vind je de beste verdeling?

Als je twijfelt wat de meest voordelige verdeling is, kun je spelen met de verschillende posten in de aangifte.

Bijvoorbeeld: je weet niet zeker of het voordeliger is om het hele jaar partners te zijn. Vul de aangifte eerst in voor het hele jaar partners en vervolgens voor een deel van het jaar partner en vergelijk dat uitkomst.

Een ander handigheidje, is de rekenhulp van de belastingdienst.

Rekenhulp belastingdienst

Als je de aangifte inkomstenbelasting zelf doet, kun je bij de vraag ‘Wilt u samen aangifte doen?’ ‘ja’ aanklikken en dan verschijnt er een rekenhulp. Je kunt dan door te schuiven met de verschillende posten berekenen welke verdeling voor jullie het voordeligst is.

Tip: wil je weten hoe hoog het voordeel van jullie fiscaal partnerschap is (zodat jullie dat bedrag weer onderling kunnen verdelen bijvoorbeeld)? Vul dan eerst jullie aangiften in met ieder zijn of haar eigen inkomen en aftrekposten en maak dan de meest voordelige verdeling.

This Post Has 4 Comments

  1. Goed en duidelijk artikel! Wat nog een aanvullend nadeel is, is dat je als fiscaal partners ook automatisch toeslagpartners bent. Dat is in een situatie waarin een van beiden een laag inkomen heeft ongunstig.

    1. Dank voor je compliment Audrey en goede tip!

  2. Helder artikel! Wij hebben ook gebruik gemaakt van de rekentool van de Belastingdienst dit jaar. Scheelde toch weer €19 😉

    1. Dank je! Makkelijker verdien je ze niet toch?!

Laat hier je reactie achter!

Close Menu