Gemeentelijke en waterschapsbelastingen: wie, wat, waar?

Gemeentelijke belastingen en heffingen

Lekker de toerist uithangen in eigen land, moet je dan toeristenbelasting betalen? En wist jij eigenlijk dat wij in Nederland een hondenbelasting hebben, maar geen kattenbelasting? 

Wat zijn gemeentelijke belastingen precies? Waar komen ze vandaan?  Ben je verplicht je ze betalen?

In deze blog behandel ik de waterschapsbelasting en de meest voorkomende gemeentelijke belastingen, namelijk: toeristenbelasting, parkeerbelasting, reclamebelasting, hondenbelasting, onroerendezaakbelasting (OZB), afvalstoffenheffing en rioolheffing. Naast deze gemeentelijke belastingen zijn er nog een heel aantal gemeentelijke belastingen zoals baatbelasting en forensenbelasting, maar die komen veel minder vaak voor.

Tarieven

Gemeenten mogen niet zomaar een gemeentelijke belasting heffen. In de wet is opgenomen welke belastingen zij mogen heffen, het is niet verplicht. Gemeenten bepalen zelf welke belastingen zij heffen en tegen welke tarieven. Daardoor zijn de gemeentelijke belastingtarieven per gemeente verschillend. Kijk dus voor de specifieke belastingen en tarieven die in jouw gemeente gelden op de website van je gemeente.

Als je kijkt naar alle gemeentelijk inkomsten, komt ongeveer 20% uit gemeentelijke belastingen (gemiddeld gezien over heel Nederland). De rest van de inkomsten komt vanuit de Nederlandse rijksoverheid.

Verschil heffing en belasting

Zoals je waarschijnlijk al heb gezien, zijn er heffingen en belastingen. Heffingen (dus bijvoorbeeld de rioolheffing) mogen alleen worden gebruikt voor een specifiek doel. Zo moet de opbrengst van de rioolheffing worden gebruikt voor het onderhoud van het rioleringssysteem. De totale opbrengsten mogen niet hoger zijn dan de kosten. Voor de algemene belastingen geldt dat de gemeente zelf mag bepalen waaraan deze opbrengst wordt besteed. De hondenbelasting hoeft dus niet gebruikt te worden voor het opruimen van hondenpoep.

Hieronder behandel ik de meest voorkomende gemeentelijke belastingen en de waterschapsbelasting.

De gemeentelijke belastingen en waterschapsbelasting

  •          Toeristenbelasting: voor personen van buiten de gemeente die tegen betaling overnachten in de gemeente. Die personen moeten de toeristenbelasting betalen aan bijvoorbeeld de hoteleigenaar of campinghouder, die vervolgens de belasting moet afdragen aan de gemeente. Het tarief is een percentage van de overnachtingsprijs (bijvoorbeeld 5% in Amsterdam) of een vast bedrag per persoon per nacht (dit varieert van ongeveer €1 tot €5). In sommige gemeenten is de hoogte van het bedrag afhankelijk van de ‘luxe’ (het aantal sterren) van het hotel. Bijna alle gemeenten heffen toeristenbelasting.
  •          Parkeerbelasting: wordt geheven voor het parkeren in aangewezen gebieden die eigendom zijn van de gemeente. Deze belasting betaal je via een parkeervergunning of een betaalautomaat (tegenwoordig ook mogelijk via een app op je telefoon). In het dagelijks leven noemen we dit dus gewoon parkeergeld. Als je geen of te weinig parkeerbelasting hebt betaald kun je een naheffing parkeerbelasting met een kostenopslag (boete) krijgen, oftewel: een parkeerbon. In principe heffen alle gemeenten parkeerbelasting.
  •          Reclamebelasting: voor het plaatsen van aankondigingen die het doel hebben de aandacht van publiek te trekken en die te zien zijn vanaf de openbare weg. Zo kan bijvoorbeeld een naambordje met daarop een beroep (Elle Loijens, Financieel Blogger) voldoende zijn om reclamebelasting verschuldigd te zijn. Deze belasting kan ook in een bepaald gedeelte van een gemeente worden geheven, zoals alleen het centrum. Een klein gedeelte van de gemeenten heft reclamebelasting (ongeveer 25%), maar het wordt wel steeds populairder. Soms ook op verzoek van winkeliers, om wildgroei van reclameborden tegen te gaan.
  •          Hondenbelasting: voor het houden van een hond. Een beetje een vreemde belasting, want voor katten of paarden bestaat geen belasting. Het idee erachter is dat honden de openbare ruimte vervuilen. Sommige gemeenten (Groningen) heffen tot wel €122 per jaar voor de eerste hond. Voor 2 honden betaal je €311 per jaar in Hendrik-Ido-Ambacht. Iets meer dan de helft van alle gemeenten heft een hondenbelasting, maar in steeds meer gemeenten wordt het afgeschaft (bijvoorbeeld in Rotterdam vanaf het jaar 2018).
  •         Onroerendezaakbelasting (OZB): voor de eigenaar van een woning en de eigenaar óf gebruiker van een ‘niet-woning’ (denk aan een bedrijfspand, garage of een stuk grond). Huurders van een huis betalen geen OZB (de eigenaar van de woning moet dit betalen). Als je de eigenaar én gebruiker bent van een niet-woning, betaal je zowel het eigenaarsdeel als het gebruikersdeel. De OZB is een percentage van de WOZ-waarde. Deze waarde wordt vastgesteld door de gemeente. Meer over de WOZ-waarde en de mogelijkheid om hier tegenin te gaan hieronder in een aparte alinea. Het OZB-tarief voor woningen varieert van ongeveer 0,041% (Amsterdam) tot 0,26% (Nijmegen). Voor de OZB geldt 1 januari als peildatum. Als je op die datum de eigenaar of gebruiker bent, moet je de OZB betalen. Je krijgt niets terug als je later verhuisd. Alle gemeenten heffen OZB.
  •          Afvalstoffenheffing: voor elk huishouden voor het ophalen en verwerken van huisvuil. Sommige gemeenten heffen een vast bedrag per persoon (rond de €150 per jaar voor een eenpersoonshuishouden en €200 tot €350 per jaar voor een meerpersoonshuishouden). Andere gemeenten heffing per afvalcontainer die wordt aangeboden. De afvalstoffenheffing mag de verhuurder doorberekenen aan de huurder (moet wel contractueel zijn vastgelegd). Eventueel kun je kwijtschelding krijgen, zie hieronder. Alle gemeenten heffen afvalstoffenheffing.
  •          Rioolheffing: voor eigenaren van onroerend goed (het eigenaarsdeel) en gebruiker daarvan (het gebruikersdeel). Veel gemeenten leggen allebei op, maar sommige gemeenten heffen alleen een eigenaarsdeel. Voor het eigenaarsdeel is Zwolle de goedkoopste gemeente met €103 per jaar. Voor het gebruikersdeel is Oss de goedkoopste gemeente (€28 per jaar), maar daar wordt ook nog een eigenaarsdeel van €140 per jaar geheven. Zaanstad de duurste met €280 per jaar maar heft alleen een gebruikersdeel (geen eigenaarsdeel). De rioolheffing betaal je voor de afvoer van huishoudelijk water en kosten voor aanleg en beheer van riolering, maar ook voor de afvoer en opslag van ‘hemelwater’ (regenwater) en het op peil houden van het grondwater. Alle kosten mogen worden doorberekend aan de huurder (dit moet wel contractueel worden vastgelegd). Eventueel kun je kwijtschelding krijgen, zie hieronder. Alle gemeenten heffen rioolheffing.
  •          Waterschapsbelasting: wordt geheven door het waterschap en dus niet door de gemeente. Voor de eigenaar van een huis bestaat de waterschapsbelasting uit zuiveringsheffing (voor het zuiveren van afvalwater) en watersysteemheffing (voor het onderhoud aan onder andere sloten en dijken). Het bedrag van de watersysteemheffing is afhankelijk van de WOZ-waarde van het pand. De tarieven verschillen per waterschap (check ze op de website van jouw waterschap). Er zijn 21 waterschappen in Nederland, waarvan Delfland de duurste is en Roer en Overmaas de goedkoopste. De waterschapsbelasting mag worden doorberekend aan de huurder (dit moet contractueel worden vastgelegd). Naast de waterschapsbelasting betaal je een voorschot voor je watergebruik aan het waterschap.

Kwijtschelding

De hondenbelasting, OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing worden in één gezamenlijke aanslag opgelegd. Soms kun je kwijtschelding aanvragen voor (één van) deze belastingen en de waterschapsbelasting. Gemeenten en waterschappen hanteren eigen voorwaarden voor kwijtschelding. Er zijn eisen met betrekking tot de hoogte van je vermogen (inclusief auto en overwaarde huis) en inkomen. Je inkomen mag meestal niet hoger zijn dan de bijstandsnorm.

Huurders

Zoals je hierboven hebt kunnen lezen, mag de verhuurder de afvalstoffenheffing en rioolheffing  doorberekenen aan de huurder (dit geldt voor zowel het gebruikersdeel als het eigenaarsdeel). Deze mogelijkheid moet wel expliciet in de huurovereenkomst zijn opgenomen, zodat de huurder een inschatting kan maken van de kosten. De OZB mag niet worden doorberekend.

WOZ-waarde

Het bedrag van de OZB en waterschapsbelasting zijn gebaseerd op de WOZ-waarde van jouw huis. Als deze WOZ-waarde te hoog is, heeft dat dus nadelige gevolgen. Op dit moment zijn de WOZ-waarden eerder te laag dan te hoog, aangezien de huizenprijzen hard stijgen. Je kunt de WOZ-waarde van huizen checken op de website van WOZ waardeloket. Tijdens de crisis waren WOZ-waarden vaak te hoog omdat de huizenprijzen hard daalde. Toen werden er veel rechtszaken gevoerd tegen de gemeente met betrekking tot de WOZ-waarde. Sommige waren succesvol, anderen niet. Als jij van mening bent dat de WOZ-waarde van jouw huis te hoog is vastgesteld door de gemeente, kun je in bezwaar gaan tegen deze aanslag WOZ-waarde (binnen de bezwaartermijn!). Je moet dan goed onderbouwen waarom de WOZ-waarde te hoog is.

Samenvatting

Gemeenten mogen zelf bepalen tegen welk tarief zij gemeentelijke belastingen heffen. Check voor jouw gemeente de tarieven die daar van toepassing zijn. Alle gemeenten heffen OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Indien je vermogen en inkomen niet te hoog zijn, kun je soms kwijtschelding aanvragen. Hetzelfde geldt voor de waterschapsbelasting. 

Let als huurder op dat de OZB niet mag worden doorberekend door de verhuurder. Voor andere belastingen of heffingen geldt dat ze alleen kunnen worden doorberekend als dit contractueel is overeengekomen.

Laat hier je reactie achter!

Close Menu